Elżbieta Kotarska, Głosy płynące ze starych taśm. Wspomnienia polskich kombatantów we Włoszech [Voci provenienti da vecchi nastri. Ricordi dei veterani polacchi in Italia], Opracowała Barbara Grzywacz-Sanfilippo, Wprowadzenie Krystyna Jaworska, Polonica Włoskie – Polonica in Italia, vol. XXIII, Memoriae Tom. V, Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, 228 pagine + fotografie a colori, 23 cm, Rzym, Fondazione romana marchesa J.S. Umiastowska – Fundacja Rzymska im. J.Z. Umiastowskiej, Druk i oprawa: Studio EDO Warszawa, 2025 – ISBN 978-83-978943-2-7

TREŚĆ: Byli młodzi – studenci, maturzyści, początkujący oficerowie rezerwy – gdy we wrześniu 1939 roku ich świat uległ w gruzach. Wojna przerwała szkołę i studia, pierwszą pracę i wejście w dorosłość. Jednych zastała na Kresach, innych w Warszawie, Toruniu, czy na prowincji. Nikt z nich nie przeczuwał jeszcze, że przed nimi lata tułaczki przez więzienia, łagry, stepy Azji, obce kraje. Ten zbiór to trzynaście głosów – Stefana Biłyka, Cezarego Bujajskiego, Zygmunta Chmielewskiego, Engelberta Bernarda Czellnika, Bogdana Diuga, Jana Eibenschutza, Edwarda Grabowskiego, Zofii Hoffer, Ignacego Iwaszkiewicza, Jerzego Klugera, Mieczysława Kowalczyka, Mariana Kozerskiego i Jerzego Kraszewskiego – i trzynaście odmiennych opowieści, z których każda odsłania fragment prawdy o tamtym czasie. Świadectwa różnią się tonem, detalem i emocją, ale razem tworzą panoramę ludzkich losów, rysują portret pokolenia, które straciło młodość w wojennej zawierusze – to mozaika doświadczeń rówieśników, którzy z brzemieniem trudnych przeżyć próbowali odbudować życie na obczyźnie. Każdy mówi swoim językiem, jedni patrzą na własne losy krytycznie, inni opowiadają o nich z nutą przygody, a nawet z humorem. Od bohaterstwa po bezsilność, od wierności ideałom po gorzkie rozczarowanie – w tej różnorodności kryje się największa wartość pozostawionych świadectw. Zobacz całą okładkę. Przeczytaj całą książkę.

CONTENUTO: Erano giovani – studenti, diplomati, ufficiali della riserva alle prime armi – quando nel settembre 1939 il loro mondo andò in frantumi. La guerra interruppe la scuola e gli studi, il primo lavoro e l’ingresso nell’età adulta. Alcuni si trovavano nei Confini Orientali, altri a Varsavia, Toruń o in provincia. Nessuno di loro immaginava ancora che li aspettassero anni di peregrinazioni attraverso prigioni, campi di lavoro, steppe asiatiche, paesi stranieri. Il volume raccoglie tredici voci: Stefan Biłyk, Cezary Bujajski, Zygmunt Chmielewski, Engelbert Bernard Czellnik, Bogdan Diug, Jan Eibenschutz, Edward Grabowski, Zofia Hoffer, Ignacy Iwaszkiewicz, Jerzy Kluger, Mieczysław Kowalczyk, Marian Kozerski e Jerzy Kraszewski. Sono tredici storie diverse, ognuna delle quali svela un frammento di verità su quel periodo. Le testimonianze differiscono per tono, dettagli ed emozioni, ma insieme creano un panorama di destini umani, tracciano il ritratto di una generazione che ha perso la giovinezza nella confusione della guerra – è un mosaico di esperienze di coetanei che, con il peso di esperienze difficili, hanno cercato di ricostruire la loro vita in terra straniera. Ognuno parla la propria lingua, alcuni guardano al proprio destino con occhio critico, altri ne parlano con un tocco di avventura e persino con umorismo. Dall’eroismo all’impotenza, dalla fedeltà agli ideali alla amara delusione: è proprio in questa diversità che risiede il valore più grande delle testimonianze lasciate. Vedi l’intera copertina. Leggi l’intero libro.